Mây Farm – Nông trại Robusta canh tác hữu cơ

Từ một khoá thiền Vipassana vào tháng 4 năm 2019, tôi được gặp Quý và Oanh, rồi sau dó là Phú, những người bạn trẻ chọn cho mình một lối sống khác biệt với phần đông trong xã hội. Các bạn chọn lui về một trang trại yên tĩnh tại huyện Bảo Long, tỉnh Lâm Đồng. Tại nơi này, ngoài hành thiền là công việc chính hàng ngày, các bạn chăm sóc cây cối, hoa trái theo phương cách tự nhiên nhất. Trong đó, có một vườn cà phê.

 Img 1585658718462 1586660484352

 

Cà phê ở đây là giống Robusta cổ, tuổi đời hơn 10 năm, được trồng từ những người chủ trước. Người chủ vườn trước kia là một nhà buôn giống, nên anh sưu tầm rất nhiều loại giống cây, và trồng mẫu các loại đó một cách….có lẽ là ngẫu nhiên ngay trên mảnh vườn của mình.

Điều đó may sao lại phù hợp với mong muốn của các bạn trẻ.
Điểm yếu cố hữu của các loại cây được trồng độc canh như cà phê là khả năng chống chiu sâu bệnh kém, do không có sự hỗ trợ từ các loài thiên địch. Các loài thiên địch chỉ sinh sống trong môi trường đa dạng sinh học chứ không thể sống trên một cánh đồng độc canh. Vì vậy, canh tác độc canh phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc trừ sâu và phân hoá học. Chuỗi sinh tồn yếu đuối và phản tự nhiên từ đó bắt đầu.

Đa dạng sinh học thay vì độc canh?

Thiên nhiên không bao giờ sinh ra hình thức độc canh. Một cánh rừng là sự tồn tại tương hỗ, qua loại của nhiều tán rừng, nhiều chủng loại cây, và vô vàn sinh vật từ nhỏ tới lớn. Sự cân bằng sinh thái được phát triển qua nhiều năm, tạo ra những sinh thể khoẻ mạnh, giàu sức sống. Con người chỉ cần hít thở không khí trong môi trường như vậy đã tái tạo cả về thể chất lẫn tinh thần rất nhiều rồi.

Sự độc canh được thực hiện do nhu cầu tăng trưởng kinh tế của con người. Gia tăng năng suất, tiết kiệm chi phí, economic of scale, những thuật ngữ quen thuộc và chiếm hữu tâm trí con người hiện đại ngày nay. 

Nhưng chúng ta, những con người ngày nay, cũng đã đủ hiểu nỗi khổ của vòng xoáy kinh tế và tiêu thụ rồi. Hy sinh chất lượng sống cho tăng trưởng. Hy sinh sức khoẻ cho tiền bạc. Hy sinh sự yên tĩnh của tâm hồn cho chức vụ, danh vọng. Có lẽ có những con đường khác. 

Img 20200412 104721

Cà phê trồng xen lẫn với chuối, mít và cây bụi họ đậu bên dưới

Đa dạng sinh học cho phép cây cà phê sinh trưởng tự nhiên

Người ta thường định nghĩa canh tác hữu cơ qua thực hành bón cây bằng phân hữu cơ và không sử dụng thuốc trừ sâu. Tuy nhiên những điều này chỉ có thể trở nên thực tế khi cây sống trong môi trường đa dạng sinh học một thời gian đủ lâu, khiến sức sống của cây trở nên mạnh mẽ và có những biến đổi phù hợp với môi trường sinh học mà nó đang sống.

Tuy được trồng đa canh do ngẫu nhiên, nhưng chủ vườn cũ vẫn sử dụng phân hoá học cho vườn cà phê ở Mây Farm. Vì vậy các bạn trẻ đã phải để yên 3 năm không thu hoạch (hái cà phê rồi bỏ đi) để cây làm quen dần với nếp sống mới. Những năm đầu cây rất yếu, do đã quen sống bằng phân vô cơ và có thuốc trừ sâu, nhưng với môi trường đa dạng có sẵn, những cây cà phê dần tự biến đổi và sống động trở lại.

Kết quả của sự kiên trì đó thật đáng trân trọng. Khi lựa những trái cà phê chín và sơ chế theo phương pháp cơ bản nhất, rang và nếm thử: chúng tôi đã rất ngạc nhiên vì sự cân bằng khéo léo giữa vị ngọt trái cây chin, vị chát nhẹ của trà và một hậu vị bùi bùi sâu dai dẳng trong cổ họng. Những sự cân bằng như thế này, ngoài thiên nhiên, không ai có thể tạo ra.

Một nông trại mà con người chỉ là kẻ phục vụ

Khi tôi tới chơi với Mây Farm vào một buổi chiều ít nắng, tôi bắt gặp cảnh tượng khá hài hước. Chú gà trống kéo theo 2 chú gà mái hiên ngang chạy vào vườn ăn trái đậu. Quý cười cười kể cho tôi rằng sáng cậu đã cố gắng đuổi chúng ta ngoài, nhưng vì ở đây đã lâu, chúng biết mình chỉ doạ chứ không làm gì, nên ngang nhiên kéo cả đàn tới ăn đậu. Là những thiền sinh Vipassana, các bạn trẻ ở đây tránh mọi hành động gây hại tới những sinh vật khác, tất nhiên là trong đó có gà.

Thành thử ra, ở vườn này chỉ có người tránh gà, người tránh không đạp ếch, người tránh chim, chứ mấy con đó chẳng có sợ gì người nữa. Chúng biết đây là lãnh địa của chúng, và con người chỉ ở nhờ, hoặc cùng lắm là ở chung. Tôi cũng không biết, có lẽ đây mới là sự thật mà con người đã lâu rồi không tự nhận ra.

may farm

Photograph: Oanh, Quý.

Contact Me on Zalo